Rodzaje i gatunki stali w ofercie Multistal
Stal narzędziowa do pracy na zimno
Stal narzędziowa do pracy na zimno to grupa gatunków przeznaczonych do wykonywania narzędzi pracujących bez znaczącego nagrzewania krawędzi roboczej, a więc wykrojników, stempli, noży przemysłowych oraz narzędzi do cięcia i tłoczenia blach.
Najważniejszą cechą tych stali jest wysoka odporność na ścieranie oraz zdolność do utrzymania ostrej krawędzi mimo dużych nacisków powierzchniowych, jakim poddawany jest materiał podczas pracy cyklicznej.
Stal narzędziowa do pracy na gorąco
Stal narzędziowa do pracy na gorąco przeznaczona jest do narzędzi i elementów oprzyrządowania, które podczas eksploatacji stykają się z rozgrzanym materiałem obrabianym lub przetwarzanym, takich jak matryce kuźnicze, narzędzia do wyciskania oraz formy odlewnicze, w tym stosowane przy odlewaniu ciśnieniowym.
Kluczową cechą tej grupy stali jest zdolność zachowania twardości i wytrzymałości mechanicznej mimo cyklicznego nagrzewania i chłodzenia, jakiemu podlega narzędzie w trakcie pracy.
Stal szybkotnąca
Stal szybkotnąca (HSS) przeznaczona jest przede wszystkim do produkcji narzędzi skrawających, takich jak frezy, wiertła, rozwiertaki, gwintowniki oraz noże tokarskie, pracujących przy wysokich prędkościach obróbki.
Podstawową cechą tej grupy materiałów jest zdolność do zachowania wysokiej twardości oraz odporności na zużycie krawędzi skrawającej mimo znacznego nagrzewania narzędzia, do jakiego dochodzi podczas intensywnej obróbki skrawaniem metali. Dzięki dodatkom wolframu, molibdenu, chromu i wanadu stal szybkotnąca tworzy stabilne węgliki, które utrzymują twardość roboczą nawet w podwyższonej temperaturze pracy krawędzi.
Stal na formy i matryce do tworzyw sztucznych
Przy doborze gatunku liczy się nie tylko twardość powierzchni, ale też skrawalność podczas obróbki mechanicznej, zdolność do polerowania powierzchni roboczej oraz odporność na zużycie ścierne, wynikające z długotrwałej eksploatacji formy. Duże znaczenie ma również stabilność wymiarowa materiału podczas obróbki cieplnej, decydująca o zachowaniu precyzyjnej geometrii formy.
Stal martenzytyczna nierdzewna
Stal martenzytyczna nierdzewna łączy w sobie odporność korozyjną charakterystyczną dla stali nierdzewnych z wysoką twardością uzyskiwaną w procesie hartowania, dzięki czemu znajduje zastosowanie w elementach pracujących w środowisku wilgotnym lub korozyjnym, gdzie jednocześnie wymagana jest odporność na ścieranie i naciski mechaniczne. Materiał ten wykorzystywany jest między innymi do produkcji noży przemysłowych, narzędzi tnących, elementów pomp, zaworów oraz komponentów maszyn pracujących w kontakcie z wilgocią, parą wodną lub agresywnym środowiskiem chemicznym.
O właściwościach użytkowych decyduje przede wszystkim zawartość chromu, zapewniająca odporność korozyjną, w połączeniu z odpowiednią zawartością węgla, wpływającą na osiągalną twardość po obróbce cieplnej.
Stal do ulepszania cieplnego i hartowania
Stal do ulepszania cieplnego i hartowania przeznaczona jest do produkcji silnie obciążonych elementów maszyn, takich jak wały, osie, sworznie, korpusy oraz części przekładni, gdzie kluczowe znaczenie ma połączenie wysokiej wytrzymałości mechanicznej z odpowiednią ciągliwością i udarnością.
Materiał ten dostarczany jest zazwyczaj w stanie wyżarzonym, ułatwiającym wstępną obróbkę skrawaniem, a docelowe właściwości mechaniczne uzyskuje się dopiero po hartowaniu i odpuszczaniu, wykonywanym już po zgrubnej obróbce detalu.
Stal do nawęglania
Stal do nawęglania przeznaczona jest do elementów, które wymagają jednoczesnego połączenia twardej, odpornej na zużycie powierzchni z ciągliwym, odpornym na obciążenia dynamiczne rdzeniem. Taki układ właściwości uzyskuje się poprzez nawęglanie warstwy powierzchniowej, a następnie jej hartowanie, podczas gdy rdzeń detalu zachowuje niższą twardość i wyższą odporność na pękanie.
Materiał ten stosowany jest przede wszystkim w produkcji kół zębatych, wałków, sworzni oraz elementów przekładni, narażonych na jednoczesne ścieranie powierzchni i obciążenia zmienne w czasie pracy.
Stal do azotowania
Stal do azotowania przeznaczona jest do elementów wymagających bardzo twardej, cienkiej warstwy powierzchniowej, uzyskiwanej w procesie azotowania, przy jednoczesnym zachowaniu korzystnych właściwości mechanicznych rdzenia detalu. Ten rodzaj obróbki powierzchniowej pozwala uzyskać wysoką odporność na ścieranie oraz zadziory bez konieczności hartowania całego przekroju elementu, co ogranicza ryzyko odkształceń cieplnych przy detalach o skomplikowanej geometrii.
Materiał ten znajduje zastosowanie przede wszystkim w produkcji wałów, wrzecion, tulei oraz elementów maszyn i narzędzi wymagających trwałej odporności powierzchniowej.
Stal sprężynowa
Stal sprężynowa przeznaczona jest do elementów pracujących pod wpływem cyklicznych obciążeń zginających lub skręcających, takich jak sprężyny śrubowe, resory, drążki skrętne oraz elementy sprężyste w maszynach i urządzeniach przemysłowych.
Kluczową cechą tej grupy materiałów jest wysoka granica sprężystości, pozwalająca elementowi wielokrotnie odkształcać się i wracać do pierwotnego kształtu bez trwałej deformacji, a także odpowiednia wytrzymałość zmęczeniowa, decydująca o żywotności detalu przy pracy cyklicznej.
Stal łożyskowa
Stal łożyskowa przeznaczona jest do produkcji bieżni, pierścieni oraz elementów tocznych łożysk, gdzie kluczowe znaczenie ma wysoka twardość powierzchni, jednorodność struktury oraz odporność na zmęczenie kontaktowe, wynikające z długotrwałej pracy pod obciążeniem tocznym.
Materiał ten charakteryzuje się bardzo niską zawartością wtrąceń niemetalicznych, ponieważ nawet niewielkie niejednorodności struktury mogą prowadzić do przedwczesnego uszkodzenia bieżni lub elementu tocznego podczas eksploatacji.
Kluczową cechą tej grupy materiałów jest wysoka granica sprężystości, pozwalająca elementowi wielokrotnie odkształcać się i wracać do pierwotnego kształtu bez trwałej deformacji, a także odpowiednia wytrzymałość zmęczeniowa, decydująca o żywotności detalu przy pracy cyklicznej.
Stal konstrukcyjna
Stal konstrukcyjna przeznaczona jest do produkcji części maszyn oraz elementów konstrukcyjnych, w których podstawowymi kryteriami doboru są właściwości mechaniczne, przewidywane obciążenia robocze oraz sposób dalszej obróbki mechanicznej lub spawalniczej.
W odróżnieniu od stali narzędziowych, gatunki konstrukcyjne rzadko poddawane są zaawansowanej obróbce cieplnej. Ich właściwości wynikają przede wszystkim ze składu chemicznego oraz stanu dostawy, ustalonego już na etapie produkcji hutniczej.
Stal trudnościeralna
Stal trudnościeralna przeznaczona jest do elementów konstrukcyjnych intensywnie niszczonych przez materiał ścierny, takich jak łyżki koparek, lemiesze, zsypy, wykładziny zbiorników oraz części maszyn górniczych, rolniczych i transportowych.
Podstawową cechą tej grupy materiałów jest bardzo wysoka odporność na ścieranie, uzyskiwana już na etapie produkcji hutniczej, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej udarności, pozwalającej znosić uderzenia i obciążenia dynamiczne w trakcie pracy.
Multistal jest jedynym certyfikowanym w Polscie dystrybutorem stali trudnościeralnej marki Raex® w gatunkach 400, 450 oraz 500, różniących się poziomem twardości blachy i tym samym stopniem odporności na zużycie ścierne.
Blachy żaroodporne ferrytyczne
Blachy żaroodporne ferrytyczne przeznaczone są do elementów pracujących w podwyższonej temperaturze, gdzie kluczowe znaczenie ma odporność na utlenianie oraz zachowanie stabilności strukturalnej materiału mimo długotrwałego oddziaływania ciepła.
Materiał ten wykorzystywany jest między innymi w produkcji elementów pieców przemysłowych, komór spalania, osłon termicznych oraz komponentów instalacji pracujących w kontakcie z gorącymi gazami spalinowymi.
O odporności żaroodpornej decyduje przede wszystkim podwyższona zawartość chromu, tworząca na powierzchni materiału trwałą warstwę tlenkową, chroniącą przed dalszym utlenianiem w wysokiej temperaturze.