1.2379; X153CrMoV12; NC11LV

Wymiary:

od Φ 10 mm do Φ 753 mm średnicy

od 6 mm do 120 mm grubości

od 30 mm do 505 mm szerokości

od 16 mm do 250 mm grubości

od 1,5 mm do 300 mm grubości

Skład chemiczny:

Pierwiastek	C	Si	Mn	P	S	Cr	Mo	V
min	1.45	0.10	0.20	max	max	11.00	0.70	0.70
max	1.60	0.60	0.60	0.03	0.03	13.00	1.00	1.00

Odpowiedniki:

Wr.Nr.	PN	EN	GOST	AISI
1.2379	NC11LV	X153CrMoV12	X12	D2

Pręty okrągłe:

• +A – wyżarzanie zmiękczające

Pręty płaskie:

• +A – wyżarzanie zmiękczające

Pręty kwadratowe:

• +A – wyżarzanie zmiękczające

Blachy i płyty:

• +A – wyżarzanie zmiękczające

Stal NC11LV to wysokostopowa, ledeburytyczna stal narzędziowa do pracy na zimno, ceniona za wysoką odporność na ścieranie i dużą twardość po obróbce cieplnej. Materiał 1.2379, znany jako X153CrMoV12, sprawdza się w produkcji matryc, stempli i narzędzi tnących. 

Stal NC11LV: właściwości, skład chemiczny i zastosowanie 

Stal NC11LV to wysokostopowa stal narzędziowa do pracy na zimno.

Skład chemiczny obejmuje 1,45-1,60% C, 11,00-13,00% Cr, 0,70-1,00% Mo oraz 0,70-1,00% V. Wysoka zawartość węgla i chromu odpowiada za powstawanie dużej ilości twardych węglików, które zapewniają odporność na ścieranie, ale jednocześnie ograniczają ciągliwość stali. 

Stal 1.2379 stosuje się do produkcji matryc i stempli do wykrawania i wybijania, narzędzi do obróbki drewna, noży do cięcia materiałów o działaniu ściernym, narzędzi do walcowania gwintów, ciągnienia oraz wyciskania na zimno. Stal 1.2379 sprawdza się też w narzędziach do prasowania proszków ceramicznych i farmaceutycznych oraz na wybrane rolki i walce do pracy na zimno, po potwierdzeniu odpowiedniej jakości metalurgicznej. 

W formach dla przemysłu tworzyw sztucznych gatunek stosuje się głównie do materiałów ściernych, gdy nie jest wymagana wysoka odporność korozyjna ani polerowanie do jakości optycznej.

Gatunek nie jest pierwszym wyborem przy silnych obciążeniach udarowych, dużej koncentracji naprężeń czy ryzyku wykruszeń krawędzi. Pomimo około 12% chromu stal nie jest odporna korozyjnie i wymaga zabezpieczenia przed rdzewieniem.

1.2379 materiał dla przemysłu: oznaczenia, normy i odpowiedniki 

Według EN ISO 4957 gatunek oznaczony jest jako stal X153CrMoV12, a jego numer materiałowy to 1.2379. W Polsce funkcjonuje pod historycznym oznaczeniem NC11LV. Najbliższym odpowiednikiem amerykańskim jest stal typu D2. Nie należy jednak traktować jej jako automatycznie zamiennej bez porównania wymagań normowych. 

Właściwości fizyczne materiału NC11LV: 

• gęstość 7,70 g/cm³, 
• moduł sprężystości 210 GPa, 
• przewodność cieplna 20,0 W/m·K,
• ciepło właściwe 0,46 J/g·K,
• współczynnik rozszerzalności cieplnej rośnie od 9,8×10⁻⁶/°C w zakresie 20-100 °C do 13,5×10⁻⁶/°C w zakresie 20-800 °C. 

NC11LV hartowanie i parametry obróbki cieplnej 

Hartowanie NC11LV przeprowadza się z temperatury ok. 1020 °C, chłodząc na powietrzu. Jako dodatkowe media hartownicze można wykorzystać również olej, gorącą kąpiel 500 °C, złoże fluidalne oraz nadciśnienie gazu. Dobór metody chłodzenia zależy od przekroju i geometrii narzędzia. Odpuszczanie prowadzi się w temperaturze 180 °C ±10 °C 

Przed obróbką cieplną zaleca się wyżarzanie zmiękczające w temperaturze 830-860 °C oraz odprężanie w 650-680 °C (wyłącznie dla stanu zmiękczonego). Kucie stali 1.2379 wykonuje się w temperaturze 1050-850 °C. 

Skrawalność w stanie wyżarzonym stali narzędziowej NC11LV jest ograniczona. Orientacyjnie około 50% względem stali narzędziowych hartowanych w wodzie, co wynika z dużego udziału twardych węglików w strukturze. Spawanie i naprawy spawalnicze są trudne i wymagają specjalistycznej technologii, podgrzewania oraz kontrolowanego chłodzenia 

NC11LV twardość po hartowaniu i odpuszczaniu 

Twardość NC11LV po hartowaniu wynosi minimum 61 HRC, a bezpośrednio po zahartowaniu może osiągać 62–64 HRC. Twardość NC11LV przed hartowaniem, w stanie wyżarzonym zmiękczająco (+A), nie przekracza 255 HB. 

Materiały powiązane

Dobór materiału powinien opierać się na dokładnej analizie projektu. Jeżeli stal NC11LV nie spełnia wymagań, w ofercie Multistal znajdują się również: 

• stal narzędziowa do pracy na gorąco: gatunki odporne na wysokie temperatury i cykliczne obciążenia cieplne,
• stal sprężynowa: materiały o wysokiej granicy sprężystości i odporności na zmęczenie,
• stal na formy i matryce: gatunki dedykowane produkcji form wtryskowych, zapewniające dobrą polerowalność i stabilność wymiarową,
• stal łożyskowa: materiały o wysokiej czystości metalurgicznej i trwałości zmęczeniowej,
• stal konstrukcyjna: szeroka gama gatunków ogólnego przeznaczenia,
• stal trudnościeralna: materiały o podwyższonej odporności na zużycie ścierne.