1.4034; X46Cr13; 4H13

Wymiary:

od Φ 6 mm do Φ 453 mm średnicy

od 1,5 mm do 400 mm grubości

Skład chemiczny:

Pierwiastek	C	Si	Mn	P	S	Cr
min	0.43	max	max	max	max	12.50
max	0.50	1.00	1.00	0.04	0.015	14.50

Odpowiedniki:

Wr.Nr.	PN	EN	GOST	AISI
1.4034	4H13	X46Cr13	40X13	420

Pręty okrągłe:

• +A – wyżarzanie zmiękczające

Blachy i płyty:

• +A – wyżarzanie zmiękczające
• +QT – ulepszony cieplnie

Stal 1.4034 jest ceniona za możliwość uzyskania wysokiej twardości po hartowaniu i umiarkowaną odporność korozyjną. Sprawdza się tam, gdzie liczy się ostrość krawędzi i dobra polerowalność. 

Stal 1.4034: skład chemiczny i podstawowe parametry

Stal 1.4034 oznaczana jest także jako 4H13 lub X46Cr13 to stal nierdzewna martenzytyczna. Wyróżnia ją podwyższona zawartość węgla i chromu. 

Skład chemiczny stali 1.4034 obejmuje węgiel: 0,43-0,50%, chrom: 12,50-14,50%, a także krzem i mangan do 1,00% oraz ograniczoną zawartość fosforu (maks. ok. 0,04%) i siarki (maks. 0,015%). 

Podwyższona zawartość węgla umożliwia uzyskanie wysokiej twardości po hartowaniu, a chrom zapewnia odporność na korozję w łagodnych warunkach. Część chromu jest jednak związana w węglikach, dlatego odporność korozyjna 1.4034 jest niższa niż w stalach austenitycznych. 

Właściwości fizyczne stali 4H13:

• gęstość: ok. 7,73 g/cm³,
• przewodność cieplna: ok. 30 W/m·K,
• moduł sprężystości (20 °C): ok. 220×10³ N/mm²,
• moduł sprężystości (400 °C): ok. 190×10³ N/mm².

Powyższe wartości dotyczące materiału 1.4034 mają charakter orientacyjny i nie są parametrami odbiorowymi materiału. 

Skrawalność stali nierdzewnej 4H13 jest umiarkowana w stanie wyżarzonym i wyraźnie pogarsza się po hartowaniu. Zaleca się wykonanie zasadniczej obróbki mechanicznej przed hartowaniem, z naddatkiem na szlifowanie. 

4H13 hartowanie: temperatury i sposób chłodzenia

Hartowanie stali 4H13 prowadzi się z temperatury 950-1050 °C (dla półproduktów) lub 980-1030 °C (dla blach i taśm), chłodząc w oleju lub powietrzu. Po tym procesie twardość stali 4H13 wynosi ok. 56 HRC. 

Następnie przeprowadza się odpuszczanie. Dla uzyskania maksymalnej twardości stosuje się niskie temperatury 100-200 °C, natomiast w przypadku półproduktów przeznaczonych na elementy bardziej plastyczne odpuszcza się w zakresie 650-700 °C.

Wyżarzanie zmiękczające stali 4H13 prowadzi przy ok. 750-850 °C, z powolnym chłodzeniem, uzyskując strukturę ferrytu ze sferoidalnymi węglikami.

Kucie wykonuje się w zakresie ok. 800-1100 °C. Przekroczenie górnej granicy grozi rozrostem ziarna, co pogarsza twardość po hartowaniu i udarność. 

Spawalność stali X46Cr13 jest ograniczona ze względu na wysoką zawartość węgla i wymaga kwalifikowanej technologii WPS (zwykle z podgrzewaniem wstępnym i obróbką cieplną po spawaniu). 

Stal nierdzewna 1.4034: zastosowanie w przemyśle i narzędziach

Stal nierdzewna 1.4034 stosowana jest przede wszystkim tam, gdzie potrzebna jest twarda krawędź tnąca i umiarkowana odporność korozyjna. Wykorzystuje się ją do produkcji sztućców, noży stołowych i kuchennych, nożyc, ostrzy oraz przyrządów pomiarowych. Materiał 4H13 stosowany jest też w wybranych narzędziach chirurgicznych, a dzięki dobrej polerowalności bywa wybierany na elementy wykończeniowe wymagające lustrzanego połysku.

Gatunek może być stosowany również na wybrane wkładki i drobne elementy form, sprężyny czy części toczne po odpowiednim uzgodnieniu technologii. W takich przypadkach należy jednak sprawdzić wymaganą udarność, odporność korozyjną i warunki obciążenia. 

Stal nie jest przeznaczona do środowisk zawierających chlorki, wody morskiej ani silnie kwaśnych mediów bez wcześniejszej oceny korozyjnej. 

4H13 materiał: porównanie oznaczeń wg norm PN i EN

Stal 4H13 jest oznaczana w różnych systemach normalizacyjnych odmiennie. Numer materiałowy 1.4034 odpowiada europejskiej normie EN jako X46Cr13 oraz dawnemu oznaczeniu PN 4H13. 

Przed zastosowaniem zamiennika warto porównać skład chemiczny, normę wyrobu, stan dostawy oraz wymagane właściwości po obróbce cieplnej, najlepiej na podstawie świadectwa odbioru 3.1. 

Materiały powiązane

Inne materiały stalowe z oferty Multistal: 

• stal narzędziowa do pracy na gorąco: do matryc i form pracujących w wysokich temperaturach,
• stal sprężynowa: wysoka sprężystość i odporność na zmęczenie,
• stal na formy i matryce: do form wtryskowych i matryc do tworzyw sztucznych,
• stal łożyskowa: wysoka odporność na zmęczenie kontaktowe i ścieranie,
• stal szybkotnąca: zachowanie twardości przy dużych prędkościach skrawania,
• stal do ulepszania cieplnego: do elementów konstrukcyjnych po hartowaniu i odpuszczaniu.