1.2842; 90MnCrV8; NMV

Wymiary:

od Φ 12 mm do Φ 252 mm średnicy

od 3,2 mm do 300 mm grubości

Skład chemiczny:

Pierwiastek	C	Si	Mn	P	S	Cr	V
min	0.85	0.10	1.80	max	max	0.20	0.05
max	0.95	0.40	2.20	0.03	0.03	0.50	0.20

Odpowiedniki:

Wr.Nr.	PN	EN	GOST	AISI
1.2842	NMV	90MnCrV8	9Г2Ф	O2

Pręty okrągłe:

• +A – wyżarzanie zmiękczające

Blachy i płyty:

• +A – wyżarzanie zmiękczające

Stal 1.2842 (90MnCrV8 / NMV) to niskostopowy gatunek hartowany w oleju, który wyróżnia się dobrą stabilnością wymiarową podczas obróbki cieplnej. W stanie dostawy wyżarzonym zmiękczająco (+A) osiąga twardość do 229 HB i dobrą skrawalność, natomiast po hartowaniu i odpuszczaniu można uzyskać wysoką twardość roboczą. Multistal & Lohmann dostarcza pręty i blachy z atestem 3.1.

Zastosowanie stali 1.2842 w produkcji narzędzi i wykrojników

1.2842 (NMV) to stal narzędziowa do pracy na zimno, która znajduje zastosowanie przede wszystkim tam, gdzie liczy się połączenie wysokiej twardości, dobrej ciągliwości i stabilności wymiarowej po obróbce cieplnej. Wykorzystuje się ją do produkcji wykrojników, matryc tnących, płyt tnących i tłoczników do blach.

Gatunek sprawdza się również w precyzyjnych narzędziach do gwintowania (długie gwintowniki, narzynki, szczęki gwinciarskie) oraz w narzędziach skrawających, w tym nożach przemysłowych do cięcia papieru, tytoniu i skóry, jak również nożach talerzowych. 

Dzięki dobremu zachowaniu wymiarów podczas hartowania stal 1.2842 stosuje się także na sprawdziany i prowadnice, gdzie kluczowa jest stabilność wymiarowa. Materiał wykorzystywany jest ponadto w narzędziach do przetwórstwa drewna i tworzyw sztucznych.

Właściwości mechaniczne i hartowność stali 1.2842

Stal 1.2842 hartuje się z temperatury 790 °C ±10 °C w oleju, uzyskując twardość min. 60 HRC, a typowe odpuszczanie prowadzi się w temperaturze 180 °C ±10 °C. Docelowa twardość robocza narzędzia nie jest wartością stałą. Zależy od temperatury odpuszczania, przekroju elementu i całego cyklu obróbki cieplnej. Może ona wynosić w przybliżeniu 58-64 HRC. Materiał dobrze reaguje na hartowanie, jednak przy większych przekrojach należy uwzględnić umiarkowaną hartowność na wskroś. 

Wyżarzanie zmiękczające prowadzi się piecowo w zakresie 680-720 °C, uzyskując twardość do ok. 220 HB, a odprężanie w 650-680 °C (wyłącznie dla materiału w stanie zmiękczonym).

Dane fizyczne: 

• współczynnik rozszerzalności liniowej w zakresie 20-100 °C do 20-700 °C mieści się w przedziale 12,1-14,6 × 10⁻⁶/°C, 
• przewodność cieplna wynosi ok. 30 W/m·K w temperaturze otoczenia.

Charakterystyka stali NMV i jej relacja do 1.2842

Polskie oznaczenie NMV to historyczny odpowiednik 1.2842 (90MnCrV8), powszechnie z nim kojarzony w praktyce handlowej. Nie oznacza to jednak identycznego składu chemicznego. Dawna specyfikacja NMV przewidywała nieco węższe zakresy Mn i V oraz dodatkowe limity pierwiastków śladowych (Cu, Ni, Mo, W). Przy wymaganiu ścisłej zgodności decydująca powinna być konkretna norma i atest dostarczonej partii.

Skład chemiczny stali 1.2842 i atest hutniczy 3.1

Skład chemiczny stali 1.2842 wg EN ISO 4957 obejmuje: węgiel 0,85-0,95%, mangan 1,80-2,20%, krzem 0,10-0,40%, chrom 0,20-0,50%, wanad 0,05-0,20% oraz fosfor i siarkę (maks. 0,03%). 

Podwyższona zawartość manganu w połączeniu z chromem i wanadem zapewnia dobrą hartowność i drobnoziarnistą strukturę po obróbce cieplnej, przy zachowaniu stosunkowo prostej technologii wytwarzania w porównaniu z wysokostopowymi stalami do pracy na zimno. 

Materiał dostarczany jest z atestem 3.1 wg EN 10204. Jest to dokument kontroli odbioru. Potwierdza on zgodność dostarczonej partii z zamówioną specyfikacją i zawiera wyniki badań przypisane do konkretnego wytopu, umożliwiając powiązanie materiału z jego dokumentacją.

Asortyment wyrobów hutniczych 1.2842 w dystrybucji

W ofercie Multistal & Lohmann dostępne są pręty okrągłe o średnicach od 12 do 252 mm oraz blachy i płyty o grubości od 3,2 do 300 mm ze stali 1.2842, a także formatki cięte na wymiar i płaskowniki. Jako stal wysokogatunkowa, 1.2842 trafia do dystrybucji wraz z pełną identyfikacją wytopu.

Standardowym stanem dostawy jest stan wyżarzony zmiękczająco (+A), zapewniający twardość do 229 HB i dobrą skrawalność przed docelową obróbką cieplną. Dostępny jest również stan wyżarzony i ciągniony na zimno (+A+C) o twardości do 249 HB. Materiał można zamówić za pośrednictwem sieci sprzedaży Multistal & Lohmann, obejmującej magazyny z działem handlowym w Poznaniu i Mikołowie oraz dział handlowy w Warszawie. Przed złożeniem zapytania warto określić postać materiału, wymiar, długość lub format, ilość oraz wymagany stan dostawy.

Wycena zamówień B2B i kalkulator masy stali

Wycena zamówienia na stal stopową 1.2842 zależy od formy wyrobu, wymiarów, ilości oraz wymaganego zakresu cięcia. Kalkulator masy stali pozwala szybko oszacować ciężar prętów i formatek przed przygotowaniem zapytania ofertowego.

Aby przyspieszyć wycenę, warto od razu podać: gatunek, postać (pręt, blacha, płaskownik, formatka), wymiary, długość lub format, liczbę sztuk, stan dostawy, wymaganą tolerancję cięcia oraz informację, czy potrzebny jest atest 3.1. Specyfikację techniczną można przesłać bezpośrednio do działu handlowego.

Precyzyjne cięcie prętów i blach 1.2842 na wymiar

Pręty okrągłe (od 12 do 252 mm) oraz blachy i płyty (od 3,2 do 300 mm) ze stali 1.2842 cięte są na przemysłowych przecinarkach taśmowych CNC. W porównaniu z cięciem termicznym (wypalaniem) cięcie mechaniczne piłą nie wprowadza strefy wpływu ciepła (ZTA) ani związanego z nią niezamierzonego zahartowania krawędzi, a struktura materiału pozostaje jednorodna. Formatki po cięciu piłą są przygotowane do dalszej obróbki skrawaniem (frezowania, wiercenia czy toczenia), choć w zależności od przyjętej tolerancji cięcia i naddatku technologicznego może być wymagana dodatkowa obróbka wykańczająca krawędzi.

Odpowiedniki normowe gatunku 1.2842 – PN, DIN, AISI i GOST

Numer materiałowy Wr.Nr. 1.2842 odpowiada oznaczeniu EN/DIN 90MnCrV8, polskiemu PN NMV oraz rosyjskiemu GOST 9Г2Ф. Bliskim odpowiednikiem jest również AISI O2, jednak standardowy skład tej normy nie jest identyczny ze składem 90MnCrV8. AISI O2 dopuszcza nieco niższą zawartość manganu.

Przy zamianie materiału w odpowiedzialnym detalu należy zweryfikować konkretną specyfikację oraz atest dostarczonej partii.

Materiały powiązane

Jeśli stal 1.2842 nie spełnia wszystkich wymagań projektu, Multistal oferuje również inne gatunki:

• stal szybkotnąca: gdy narzędzie pracuje przy dużych prędkościach skrawania lub wymaga wyższej odporności na ścieranie i zachowania twardości w podwyższonej temperaturze niż zapewnia 1.2842,
• stal na formy i matryce do tworzyw sztucznych: gdy detal to forma wtryskowa lub matryca do przetwórstwa tworzyw sztucznych, dla której liczy się dobra polerowalność i stabilność w długiej eksploatacji,
• stal narzędziowa do pracy na gorąco: gdy narzędzie ma regularnie pracować w podwyższonej temperaturze, wykraczającej poza zakres zastosowania stali do pracy na zimno,
• stal do ulepszania cieplnego i hartowania: gdy element konstrukcyjny wymaga przede wszystkim wysokiej wytrzymałości i udarności rdzenia, a nie twardości powierzchniowej typowej dla narzędzia tnącego.

W ofercie Multistal znaleźć można pełny asortyment stali jakościowej. Zapraszamy do kontaktu z naszym działem handlowym, który pomoże dobrać gatunek optymalny pod względem właściwości technicznych, dostępności i kosztu realizacji zamówienia.

Pytania i odpowiedzi

Czy stal 1.2842 nadaje się do spawania i pracy w wysokich temperaturach?

Stal 1.2842 nie jest stalą łatwo spawalną i spawania konstrukcyjnego należy zasadniczo unikać ze względu na ryzyko pęknięć. Stosuje się natomiast odrębne procedury spawania naprawczego, m.in. z podgrzewaniem wstępnym i kontrolowanym powolnym chłodzeniem. Jest to stal do pracy na zimno, a nie do pracy na gorąco. Wraz ze wzrostem temperatury roboczej, zwłaszcza w okolicach lub powyżej temperatury zastosowanego odpuszczania, twardość i trwałość narzędzia mogą się obniżać. W zastosowaniach wymagających regularnej pracy w wysokiej temperaturze lub wysokiej odporności korozyjnej warto rozważyć inne gatunki stali. 

Jakie są różnice między stalą 1.2842 a jej odpowiednikiem AISI O2?

Stal 1.2842 (90MnCrV8) i AISI O2 to bliskie, lecz nie identyczne gatunki stali narzędziowej do pracy na zimno. Różnią się nie tylko systemem oznaczeń, ale też dopuszczalnymi zakresami niektórych pierwiastków, np. zawartością manganu. Przy zastosowaniach wymagających ścisłej zgodności materiałowej konieczne jest sprawdzenie konkretnej specyfikacji oraz atestu dostarczonej partii.

Jaką twardość HRC można uzyskać po hartowaniu stali 1.2842?

Po hartowaniu z temperatury 790 °C ±10 °C w oleju stal 1.2842 osiąga twardość min. 60 HRC, a typowe odpuszczanie prowadzi się w temperaturze 180 °C ±10 °C. Rzeczywista twardość robocza narzędzia zależy od temperatury odpuszczania, przekroju elementu i całego cyklu obróbki cieplnej.

Dlaczego warto wybrać cięcie na wymiar dla prętów i blach ze stali 1.2842?

Cięcie na przecinarkach taśmowych nie wprowadza strefy wpływu ciepła (ZTA) typowej dla cięcia termicznego, dzięki czemu unika się niezamierzonego zahartowania krawędzi stali 1.2842. Formatki są przygotowane do dalszej obróbki skrawaniem. Multistal & Lohmann oferuje cięcie prętów od 12 do 252 mm oraz blach do 300 mm.